آشنایی با ارتودانتیکس

ارتدنسی یعنی چه ؟

كلمه ی «اُرتودنسی» یا «اُرتودانتیکس» (Orthodontics) كلمه یونانی است که از دو بخش «ارتو» (Ortho-) به معنی راست، درست، صحیح و «دنس» (dons=odous=tooth) به معنی دندان تشكیل شده است. مرحوم استاد احمد آرام این كلمه را «دندان آرایی» ترجمه كرده است. هر چند در لغت، صرفاُ به جنبه مرتب شدن دندان ها اشاره شده، اما این رشته ی تخصصی عمدتاً عهده دار اصلاح و هدایت «رشد استخوان های سر و صورت» است. همچنین به این رشته نام های Dentofacial Orthopedics (ارتوپدی فک و صورت)، Orthodontia و Orthodontology هم گفته شده است.

 متخصص ارتدنسی چه تحصیلات و توانایی هایی دارد؟
«متخصص ارتودنسی» یا «ارتدنتیست» یا «دندان آرا» (Orthodontist) دكتر دندان پزشكی است كه پس از اتمام دوره ی دكترای عمومی، 5-4 سال نیز دورة تخصصی ارتودنسی را گذرانده باشد. «ارتدنتیست» یك متخصص در «تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاری های فكی و دندانی » است. این فرد قادر است انواعی از تغییرات اسكلتی را در ناحیه سر و صورت بیمارانِ در حال رشد ایجاد كند و برای بیماران بالغ با قرار دادن دستگاه های مختلف ارتدنسی و وارد كردن نیرو، دندان ها را حركت دهد تا رابطه ی آنها را با هم و همچنین با سایر بخش های اطراف هماهنگ نماید و كارایی و زیبایی طبیعی را به فرد باز گرداند. همه ارتدنتیست ها دندان پزشك هستند اما حدود 6 درصد دندان پزشكان متخصص ارتدنسی می باشند.

 چه عواملی می تواند موجب ایجاد مشكلات ارتدنسی شود؟
ریشه بسیاری از مشکلات و ناهنجاری های فکی- دندانی «ارث» است اما این عوامل نیز می توا نند در ایجاد یا تشدید آن مؤثر باشند: مكیدن انگشت، تنفس دهانی، بیماری های دندان، بلع غیر طبیعی، بهداشت دهان ضعیف، زود یا دیر از دست دادن دندان شیری، از دست دادن دندان دائمی، حوادث و ضربه، تغذیه ی ضعیف و ناكافی، برخی بیماری ها و مشكلات جسمی.

چرا به نظر می رسد امروزه ناهنجاری های فکی-دندانی بیشتر شده است؟
1) در گذشته نیز این گونه ناهنجاری ها وجود داشته اما فرهنگ پایین جامعه موجب عدم توجه مردم بوده است. 2)بر خلاف گذشته كه عمدتاً ازدواج ها در اجتماع كوچكتری انجام می شد (فامیل، محله، روستا، شهر، ...)، امروزه اختلاط نژادی بسیار بیشتر شده و حتی بین شهرها و كشورهای مختلف ازدواج صورت می گیرد. طبعاً ناهماهنگی های ژنتیکی در چنین ازدواج هایی بسیار بیشتر است. 3) مواد غذایی نرم كه امروزه رایج تر است زمینه را برای ناهنجاری های دندانی- فکی بیشتر مهیا می كند. غذاهای سخت با کمک به رشد صحیح استخوان فک و همچنین تقویت لثه، موجب استحکام بیشتر دندان ها می شوند. 4) امروزه خوراكی های قندی و شیرین بیشتر از گذشته در دسترس است كه با افزایش پوسیدگی های دندانی (بخصوص در دندان های شیری ) امكان بروز ناهنجاری های فكی– دندانی بسیار بیشترمی شود. . . .  درمان های ارتدنسی چه فایده ای دارند؟
برخی نتایج مهم درمان های ارتدنسی : 1) زیبایی ، 2) خوب جویدن غذا ، 3) امكان تمیز كردن بهتر دندان ها ، 4) تكلم بهتر ، 5) باز شدن مسیر هوایی بینی با رفع تنگی فك بالا ، 6) پیشگیری از ایجاد و یا پیشرفت مشكلات مفصل فكی – گیجگاهی ، 7) ترك عاداتی چون تنفس دهانی، انگشت مكیدن، ناخن جویدن، . . . 8) رفع و كاهش گیر های غذایی و در نتیجه كاهش پلاك های میكروبیِ (عامل پوسیدگی دندان ها) و . . .
لبخند زیبا ! بهداشت دهان آسان! اعتماد به نفس بالا!
طبعاً رفع مشکلات ظاهری فرد، با ایجاد نشاط بیشتر و حضور بهتر او در اجتماع، در موفقیت شغلی وی تأثیر گذار خواهد بود.

 آیا قبل از درمان های ارتدنسی انجام اقدامات خاصی لازم است؟ 
 حتماً باید شخصی كه قصد درمان ارتدنسی دارد ابتدا شرایط بهداشت دهان خود را به وضعیت مطلوبی برساند. بدین معنی كه اگر روی دندان ها جرم وجود دارد، « جرم گیری» و « برساژ» انجام شود.، هر گونه پوسیدگی دندانی « ترمیم» گردد، سه بار در روز « مسواك زدن» به مدت كافی و روش صحیح و یك بار « نخ كشیدن لای تمام دندان ها » را به صورت عادت درآورد و اگر با وجود این اقدامات خونریزی لثه داشته باشد، با نظر ارتدنتیست خود، با یك «متخصص لثه» نیز مشورت كند. ضمناً در بسیاری از موارد ، « كشیدن چند دندان» -شیری و یا دائمی- هم جزو « طرح درمان» است که ارتدنتیست پس از بررسی و تشخیص نهایی تعیین می کند.

مراحل مقدماتی و اقدامات اولیه ی ارتدنسی چیست؟
قبل از آغاز درمان، ارتدنتیست مداركی چون رادیو گرافی، فتوگرافی، قالب دندان ها و . . . را تهیه نموده و بر روی آنها محاسباتی انجام می دهد. پس از آن لیستی از مشكلات بیمار تنظیم می شود (= تشخیص) که بر اساس تشخیص، یك یا چند «طرح درمان» برای بیمار تعیین شده و با وی (یا والدین ) در میان گذاشته می شود. پس از اظهار نظر بیمار ( یا ولی ) «طرح درمان نهایی» مشخص شده و «درمان» بیمار آغاز می شود.

آیا درمان ارتدنسی درد هم دارد؟
درمان ارتدنسی در مراحل ابتدایی مقداری درد دندانی ایجاد می كند كه با مصرف «مسكن» قابل پیشگیری و رفع است اما پس از گذشت چند روز این مشكل برطرف می شود.

آیا درمان ارتدنسی عوارض نامطلوبی هم دارد؟ چه راه حل هایی برای آنها هست؟
1) درد مختصر و كوتاه مدت كه یا بسیار كم است و یا می توان با مسكن رفع نمود. 2) لقی موقت دندان ها كه پس از ختم حركت دندان ها رفع می شود. 3) زخم ، ناراحتی مخاط لب و گونه و زبان كه اگر به دلیل شكستگی یا جابجایی سیم ها باشد می توان با بریدن سیم ( با سیم چین ) یا كج كردن آن و همچنین استفاده از موم های مخصوص آن را رفع كرد و در مواردی هم خود بخود بر طرف می گردد. 4) تحلیل ریشه دندان كه میزان آن اغلب ناچیز است و در موارد نادر می تواند مشكل ساز باشد. در موارد حاد با متخصص ریشه (اندودنتیست) مشورت می شود و معمولاٌ درمان باید سریع تر ختم شود. 5) تشدید پوسیدگی های دندانی (به دلیل تجمع بیشتر مواد غذایی و پلاك های میكروبی) كه با استفاده از مسواك های مخصوص و دقت بیشتر در مسواك زدن، کاربرد نخ دندان و دهان شویه می توان این مشكل را كاهش داد. 6) تورم و خونریزی لثه (حین مسواك زدن یا گاز زدن سیب و ...) كه تنها به دلیل عدم رعایت بهداشت دهان بروز می كند که مهم ترین و رایج ترین مشكل درمان های ارتدنسی (بخصوص نوع ثابت ) است و تنها با رعایت بهداشت دهان قابل رفع است. ( بهداشت دهان = کاربرد صحیح مسواک، نخ و دهان شویه و در موارد لازم جرم گیری و برساژ دندان ها و ... )
 
اندودنتیکس                 آشنایی با اندادونتیکس                     
 
 معالجه ریشه دندان یا روت کانال تراپی (Root canal Therapy)
این عنوان از سه کلمه Root به معنای ریشه، و Canal به معنای مجرا و Therapy به معنی معالجه تشکیل شده که مفهوم کلی آن معالجه مجرای ریشه دندان می‌باشد و شاخه‌ای از دندانپزشکی به نام اندو یا اندودونتیکس است که شامل دانش و اعمالی است که به معالجه و حفظ ریشه دندان می‌پردازد و وظیفه تشخیص و درمان پالپهای آماسی و بیمار شده را به عهده دارد. بنابراین درمان ریشه یا روت کانال تراپی عبارت است از نجات یا درمان دندانی که به علت پوسیدگی وسیع مجاور اطاق عصب در معرض از دست رفتن می‌باشد.

پالپ یا عصب چیست؟
 
قسمت اعظم ساختمان دندان را عاج تشکیل می‌دهد، درون عاج فضایی وجود دارد که شامل عصب و شبکه مویرگی است که اصطلاحاً به آن پالپ گفته می‌شود. پالپ از شاخه‌های اصلی اعصاب و عروق در انتهای ریشه منشعب می‌شود و از درون کانالهایی که در ریشه وجود دارد به این فضا می‌رسد. حس، تغذیه، عاج سازی و دفاع میکروبی از اعمال پالپ بشمار می‌آیند. این بافت نرم ممکن است تحت تأثیر میکربها عفونی شده و عفونت را در مسیر ذکر شده به استخوان اطراف ریشه منتقل کند، در چنین مواردی تمام این بافت توسط دندانپزشک برداشته شده، محفظه پالپ و کانالها تمیز و به نحو مطلوبی پر می‌شود.

تعداد ریشه دندان ها بطور معمول و طبیعی بین یک تا سه عدد می‌باشد ولی دندانهایی نیز وجود دارند که دارای یک یا چند ریشه اضافی هستند و در حین کار و با گرفتن رادیوگرافی کشف می‌گردند. بطور طبیعی دندانهای قدامی دارای یک ریشه، دندانهای آسیای کوچک دارای یک یا دو ریشه و دندانهای آسیای بزرگ سه و چهار ریشه‌ای هستند. مراقبتها، مراجعه و معاینات منظم دندانپزشکی و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان و ترمیم پوسیدگیها در مراحل اولیه لازم است تا دندان نیاز به معالجه عصب نداشته باشد.

عوامل موثر در آسیب و صدمه به پالپ دندان
 
عوامل متعددی سبب آسیب به پالپ می‌گردند که عمده‌ترین آن تأخیر در ترمیم پوسیدگیها و نتیجتاً گسترش آنها به پالپ دندان است که سبب نفود میکروبها به پالپ می‌شود. پوسیدگیهای دندانی اگر درمان نشوند، بعد از تخریب مینا و عاج به پالپ رسیده و باعث التهاب، آماس و بیماری پالپ آن می‌گردند. علاوه بر پوسیدگی، عوامل دیگری چون سابقه ضربه ناگهانی به دندان حتی در مواردی چون ضربه قاشق و یا شکستن تخمه، پسته و بادام، پرکردگی‌های وسیع، شکستگی و ترک دندان، تحلیل و سایش شدید دندانها و بیماریهای پیشرفته لثه در ایجاد آماس و بیماری پالپ نقش دارند. بعضی از مواد ترمیمی نیز سبب ساز هستند. همچنین بیماریهای شدید لثه می‌توانند باعث صدمه به پالپ شوند که در چنین مواردی درمان ریشه همراه درمان لثه صورت می‌گیرد.

علائم پالپ بیمار
 
معمولاً دندان دردناک بوده و یا به غذاها و نوشیدنیهای گرم و سرد حساسیت زیاد نشان می‌دهد. برخی از علائم پالپ آماسی شامل درد ادامه‌دار به هنگام نوشیدن مایعات سرد و یا گرم، درد خود بخودی، درد هنگام جویدن و یا حتی موقع دراز کشیدن می‌باشد. گاهی نیز با توجه به سیر بیماری پالپ، ممکن است بیمار درد نداشته باشد و بیماری کند و بدون علامت باشد که در این مواقع معاینات پرتونگاری که حین مراجعات منظم شش ماهه صورت می‌گیرد موجب تشخیص زودرس می‌شود. علائم ظاهری پالپ بیمار ممکن است وجود پوسیدگی عمیق و یا وجود ضایعه در انتهای ریشه، تورم و یا تخلیه چرک از دندان و یا انتهای آن باشد.

لزوم درمان ریشه و معالجه عصب
 
در صورت عدم معالجه ریشه دندان سیر بیماری نهایتاً منجر به کشیدن و یا از دست دادن دندان خواهد شد. عوارض عدم درمان شامل آبسه، درد، عفونت شدید و نهایتاً از دست دادن دندان خواهد بود. اگر پالپی که آلوده شده و ملتهب و دردناک است خارج نشود و به عبارتی معالجه انجام نگردد، معمولاً درد آن بیشتر شده و بیمار را اذیت می‌کند، ولی مواردی وجود دارد که درد فروکش می‌کند. باید توجه داشت که از بین رفتن درد دندان نشانه بهبودی پالپ دندان نیست و عفونت به سیر خود ادامه می‌دهد. سرایت عفونت به استخوان انتهای ریشه باعث ایجاد گرانوم، کیست و یا آبسه می‌گردد که خود درد و ناراحتی ثانویه‌ای را به دنبال دارد. و در صورت معالجه عصب و در واقع ریشه دندان، دندان حفظ می‌شود. و همچنین وجود دندان باعث حفظ استخوان نگهدارنده آن می‌گردد.
عوامل موثر در موفقیت معالجه ریشه دندان
مهارت دندانپزشک، تعداد ریشه‌ها قطر و انحنای آنها، وجود ریشه‌ها و کانالهای اضافی و جانبی، نوع و قدرت بیماری زایی میکروبها، دفاع بدن و نوع بیماری پالپ در پیش آگهی درمان مؤثرند. معالجه ریشه اکثر دندانها را می‌توان در یک جلسه انجام داد ولی بعضی از دندانها ممکن است به دو یا چند جلسه زمانی نیاز داشته باشند که در این موارد دندانها در پایان جلسات معمولاً پانسمان موقت می‌گردند. این بستگی به عوامل مختلف از قبیل تعداد ریشه‌های دندان و نوع بیماری آن دارد. ولی بطور کلی این عمل در یک الی سه جلسه ۳۰ دقیقه تا یک ساعت انجام می‌شود. در صورتی که درمان ریشه بطور کامل و استاندارد انجام شود از موفقیت بالایی برخوردار است. علاوه بر اشکالات تکنیکی و اتفاقات حین کار، انحنای زیاد ریشه‌ها، وجود کانالهای جانبی، دفاع بدن و ... ممکن است معالجه ریشه دندان را به خطر اندازد و باعث عدم موفقیت در درمان ریشه گردد. بعد از انجام درمان ریشه و ترمیم نهایی آن، ضروری است جهت ارزیابی موفقیت درمان در طولانی مدت، ظرف 6 ماه تا یکسال آینده مجدداً ویزیت بعمل آید. در این ویزیت دندانپزشک موفقیت درمان، سلامت بافت لثه و ترمیم نهایی را ارزیابی می‌کند.

عواقب بعد از عصب کشی
 
پس از اینکه معالجات روت کانال تمام شد و دندان توسط مواد ترمیمی مناسب محافظت شد. این دندان مثل سایر دندانها بایستی برای همیشه باقی بماند. مراقبت ویژه توسط بیمار جهت بهداشت خوب و بازدید مرتب توسط دندانپزشک به این امر کمک شایانی می‌نماید. بعد از عصب کشی، دندان نمی‌میرد. بلکه دندان بعد از معالجه ریشه (عصب) هنوز زنده می‌ماند چون که تغذیه خارجی آن از سمت بافتهای در برگیرنده هنوز ادامه دارد. البته این زنده ماندن به معنای آن نیست که دندان مثل دیگر دندانها به تحریکات حرارتی و الکتریکی پاسخ مثبت دهد.

آیا پس از معالجه ریشه درد وجود دارد؟
 
معمولاً به دنبال معالجه ریشه دندان، از چند ساعت تا چند روز به درجاتی ممکن است دندان، درد داشته باشد که با تجویز داروهای مسکن برطرف می‌گردد و جای نگرانی ندارد و دندانی که معالجه ریشه دندان شده و هنوز درد دارد را نباید کشید. در این موارد بهتر است که از دهان شویه گرم استفاده نموده واز فشار آوردن بر روی دندان مزبور برای مدتی خودداری نمود.

آیا دندان بعد از معالجه ریشه تیره می شود؟
 
سابقاً دندانهایی که درمان ریشه می‌شدند به مرور تیره تر می‌گشتند، ولی امروزه با پیشرفتهای تکنیکی احتمال این تغییر رنگ ناچیز بوده و اگر اتفاق افتاد، نیز با استفاده از روشهای سفید کردن و یا روکشهای چینی و لامینت می‌توان با آن مقابله کرد.

آیا صحیح است دندانی که معالجه ریشه شده، شکننده می‌گردد؟
 
دندانی که پالپ آن درگیر می‌شود، معمولاً دارای پوسیدگی وسیع بوده که مقدار زیادی از مینا و عاج را از بین برده است و گاهی دندانپزشک ناچار می‌گردد که مقداری از نسج سالم دندان را نیز برای دسترسی به پالپ بتراشد که مجموعه این عوامل بعلاوه خشک شدن دندان بر اثر از دست دادن تغذیه داخلی سبب می‌گردد که دندان ضعیف و شکننده گردد که جای نگرانی ندارد، چونکه با ترمیم‌های خاص و یا روکش نمودن دندان می‌توان بر این نقیصه، چیره شد.

اگر درمان ریشه دندان شکست خورد، درمان بعدی چیست؟
 
اکثر دندانهایی که معالجه ریشه آنها با عدم موفقیت همراه شده را می‌توان با جراحی‌های اندودونتیکس نجات داد. در مواردی که درمان معالجه ریشه دندان به شکست می‌انجامد. هنوز می‌توان دندان را نجات داد. در این موارد بعد از انجام بی‌حسی، دندانپزشک بافت لثه را به آرامی کنار زده و بافتهای آماسی انتهای ریشه را خارج نموده و یک پرکردگی نیز در ته ریشه جهت ممانعت از عود ضایعه قرار می‌دهد.

نحوه معالجه ریشه دندان و مراحل درمان
بعد از انجام بی‌حسی (در مواردی که نیاز باشد)، درمان شامل مراحل زیر است:
    * مرحله یک: دستیابی به کانال
    * مرحله دوم: تعیین طول ریشه
    * مرحله سوم: تمیز کردن و شکل دادن کانالها
    * مرحله چهارم: پرکردن کانال
    * مرحله پنجم: ترمیم موقت
    * مرحله ششم: ترمیم دائم

دندان پزشک بعد از بی‌حس نمودن دندان ( در مواردی که لازم است) اقدام به برداشتن پوسیدگی و تراش حفره دسترسی به پالپ دندان نموده و پالپ عفونی و بیمار را از ریشه خارج می‌کند و بعد از تمیز نمودن و خشک کردن مجرای ریشه و دندان جای خالی پالپ را با موادی که به همین منظور ساخته شده‌اند پر می‌کند. هر گاه دندانپزشک به عدم وجود عفونت اطمینان پیدا کند کانالهای ریشه و فضای پالپ را پر می‌کند و سپس ترمیم قسمت تاجی دندان صورت می‌گیرد. بعد از درمان ریشه، نحوه ترمیم تاج دندان بستگی به نسج باقیمانده و دندان مبتلا دارد. در دندانهایی که متحمل نیروهای سنگین جویدن هستند و یا پوسیدگی آنها شدید بوده توصیه می‌گردد که با ترمیم‌های مطمئن‌تری چون روکشهای فلزی و چینی بازسازی شوند. در طول مراحل ترمیم، بسته به تشخیص دندانپزشک ممکن است پرتونگاری در دفعات انجام گیرد .
 
ایمپلنت                                                                             آشنایی با ایمپلنت
 
ایمپلنتهای دهانی:
 
از هزاران سال پیش بشر در فکر جایگزینی دندانهای از دست رفته بوده است .روشهای گوناگون با مواد مختلف ا متحان گردید بالاخره دکتر Branemark سوئدی موفق گردید ایمپلنتی(implant) از جنس تیتانیوم را بعنوا ن پایه جایگزین کننده ریشه بصورت علمی عرضه کند .از آن به بعد تمام پیشرفتهای علم معطوف به فرم ایمپلنت وسطح ایمپلنت گردید .تا بیشترین موفقییت دراز مدت را دا شته با شد .تا چند سال پیش ایمپلنت یک عمل لوکس برای افراد خاص به حساب می آمد و تعداد کمی از دندانپزشکان این عمل راانجام می دادند ولی امروزه بگسترش علم ایمپلنت و ساده تر شدن روند کاشت دندان و برگزاری گسترده تر کلاسهای آموزش ایمپلنت .این معجزه دندانپزشکی در دسترس همگان قرار دارد .امری که تا چند دهه گذشته متصور نبود .سالیان قبل دندانپزشکان می بایست توضیحات مفصل در باره ایمپلنت و لزوم آن جهت جا یگزینی دندانهای از دست رفته برای مراجعین بدهد و آنها را جهت ایمپلنت کردن توجیه کنند ولی امروزه در صد زیادی از عمل های ایمپلنت به در خواست خود مراجعین صورت می گیرد.

ایمپلنت دندانی قطعه ای از فلز تیتانیوم است که اغلب به شکل ریشه دندان می باشد و داخل استخوان فک قرار داده میشود .ایمپلنت دندانی بعنوان پایه ای جهت قرار دادن پروتز روی آن استفاده می شود و باز سازی تاج دندانهای از دست رفته با استفاده از این پایه ایمپلنت مقدور می گردد.

افرادی که به هر علتی دندان ازدست داده باشند کاندید ایمپلنت هستند ایمپلنت جهت جایگزینی دندان تا بازسازی همه دندانها را در بر می گیرد .در مورد از دست دادن یک یا چند دندان دیگر نیازی به تراش دندانهای مجاور بعنوان پایه پروتز نیست .ایمپلنت داخل استخوان قرار می گیرد و روکش روی همان ایمپلنت بدون اتکاءبه دندانهای مجاور قرار داده می شود .
در مورد بیمارانی که دندانهای زیاد یا همه دندانها را از دست داده باشند .با قرار دادن چند ایمپلنت در فک آنها و استفاده از آنها بعنوان پایه می توان پروتز متکی بر ایمپلنت جهت جایگزینی دندانهای از دست رفته قرار داد .در مورد بیماران کاملأ بی دندان می توان با قرار دادن حداقل دو ایمپلنت در هر فک پروتزی متحرک ولی محکم و بدون لغزش و لقی در اختیار بیمار قرار داد.
حتی در مورد بیماران بی دندان که در حال استفاده از پروتز متحرک هستند می توان با قرار دادن دو پایه ایمپلنت در فک آنها همان پروتز را با کمترین هزینه کاملأ محکم و باثبات کرد .

جنس ایمپلنت های دندانی از فلزات مختلف و حتی سرامیک ها هستند ولی اغلب ایمپلنت های دندانی از جنس تیتا نیوم هستند .
ایمپلنت های دندانی از دو جزءاصلی تشکیل شده اند :1-فیکسچر 2-اباتمنت
فیکسچر ایمپلمت داخل استخوان قرار دارد و قسمت اباتمنت ایمپلنت روی آن قرار می گیرد و نهایتا روکش چینی با فرم دندان روی آن قرار می گیرد .

امروزه بطور متوسط بیش از 95درصد موفقیت در کاشت ایمپلنت های دندانی وجود دارد ولی درصد میزان موفقیت در ایمپلنت های دندانی به موارد زیر بستگی دارد :

الف- بیمار ب- دندانپزشک ج- ایمپلنت د- مراقبت های بعدی

الف) بیمار:بیمار باید از سلامت برخوردار باشد ، بیماری مزمن ضعیف کننده سیستم ایمنی بدن نداشته باشد.اخیرا مشکل شدید قلیی (جراحی قلب یا انفارکتوس ) نداشته باشد. دیابت کنترل نشده ورادیوتراپی وبیماری لثه و دهان نداشته باشد.فرد همچنین استعمال سیگار و مشروبات الکلی از عوامل محدود کننده عمل ایمپلنت می باشد.

ب) دندانپزشک :دندانپزشکی که ایمپلنت را انجام می دهد باید دوره های لازم ایمپلنت را دیده باشد و مهارت و تجربه کافی در انجام ایمپلنت داشته باشد ،همچنین تمام شرایط بیمار از نظر سلامت بدن و فاکتوهای مهم داخل دهانی را ارزیابی کند وبا رعایت اصول کنترل عفونت مبادرت بر انجام عمل ایمپلنت نماید.

ج)ایمپلنت:فاکتور مهم دیگر در مورد میزان موفقیت ایمپلنت مخصوصا در دراز مدت خود ایمپلنت می باشد .امروزه شرکت های سازنده ایمپلنت بسیار زیاد و متنوع هستند .قیمتهای ایمپلنت بسیار متنوع است و هر کدام از کمپانیهای سازنده روی نکاتی تاکید دارند که در ساخت ایمپلنت از آن بهره جسته اند. دندانپزشک با توجه به بودجه بیمارومسائل تکنیکی ومزیت های ایمپلنت در محدوده قیمت مورد نظر ، مبادرت به انتخاب یک سیستم می کند .
در کل ایمپلنتی مناسب است که میزان جوش خوردن آن به فک، بالا باشد(osseointegration)و میزان تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت در طول زمان کمتر باشد .

د)مراقبتهای بعدی : بیمار نقش بسیار مهمی در طول عمر ایمپلنت و موفقیت دراز مدت آن دارد عدم استعمال دخانیات و مشروبات الکلی و رعایت بهداشت دهان و دندانها و لثه ،مراجعات منظم به دندانپزشک و اطمینان از سلامت لثه و عدم وجود جرم دندانی و پوسیدگی در دندانهای دیگر همه و همه موفقیت دراز مدت ایمپلنت را افزایش می دهد.

کاشت ایمپلنت در مطب دندانپزشکی و با بی حسی موضعی (نظیر معالجات متداول دندانها)و توسط جراح دندانپزشک ورزیده انجام میگیرد 0برای کاهش احتما ل درد و عفونت ممکن است دندانپزشک داروهائی تجویز کند که قبل و بعد از عمل کاشت ایمپلنت مورد استفاده قرار گیرد

طول مدت جراحی معمولا از نیم ساعت تا دو ساعت می باشد و بسته به تعداد ایمپلنتها و شرایط فکی بیمار تغییر می کند .در مواردی که علاوه بر کاشت ایمپلنت نیاز به پیوند استخوان و یا تغییر شرایط کف حفره سینوس در فک بالا نیاز باشد ،زمان کاشت ایمپلنت بیشتر خواهد بود .
پس از کاشت ایمپلنت تا قرار دادن پروتز روی آن زمانی حدود 6هفته تا 3ماه موردنیازاست ،تا کاملا ایمپلنت ها در شرایط بدور از تکان و لرزش به آرامی به استخوان فک بیمار جوش بخورد و ایمپلنت در جای خود کاملا محکم شود سپس دندانپزشک مبادرت به قرار دادن پروتز روی ایمپلنت می کند .البته در مواردی باتوجه به کمیت استخوانی فک بیمار و نوع ایمپلنت خاصی که طراحی شده است تا بار گذاری فوری روی آن صورت گیرد ،بنا به تشخیص جراح دندانپزشک می توان بلافاصله پس از جراحی کاشت ایمپلنت ،پروتز را روی ایمپلنت قرار داد.

پس از جراحی ایمپلنت بسته به مدت زمان کیفیت استخوان و واکنش های بافتی بیمار،مقداری درد و تورم در ناحیه جراحی ایمپلنت قابل پیش بینی است که در صورت لزوم جراح دندانپزشک قبل و بعد از عمل کاشت ایمپلنت با تجویز داروآنرابه حداقل می رسند.

حجم استخوان فک علاوه بر کارآیی آن بعنوان محافظ ریشه دندان در ظاهر افراد هم تاثیربه سزائی دارد .ایمپلنت های دندانی در نقاطی که دندان از دست رفته است می توانند حجم استخوان فرد را حفظ کنند ودر بهبود کیفیت زندگی افراد تاثیر به سزائی بگذارد .

هزینه انجام ایمپلنت در بسیاری موارد با انجام درمانهای سنتی تفاوت چندانی ندارد .
فاکتورهای تعیین کننده هزینه خود ایمپلنت ،دستمزد جراح دندانپزشک ، هزینه مواد مصرفی اضافی در صورت لزوم (پودرپیوند استخوان ) و هزینه لابراتواری می باشد،که البته بهتر است قبل از انجام عمل ایمپلنت بطور شفاف هزینه مربوط به ایمپلنت مورد توافق قرار گیرد .

امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی ایمپلنت ،بیشترین توجه معطوف به زیبائی دندانهای متکی بر ایمپلنت به همراه موفقیت دراز مدت آنها است .تطابق فرم وظاهر استخوان ناحیه ای که ایمپلنت در آن قرار دارد با بقیه فک و هماهنگی دندان جایگزین شده توسط ایمپلنت با بقیه دندانهااز هنر دندانپزشک است .البته لازم به ذکر است که همیشه درمان ایده آل تامین زیبائی 100درصد را نمی کند و با توجه به شرایط موجود مخصوصا حجم لثه و استخوان فک بیمار جراح دندان پزشک متبحر، بالاترین حد زیبائی را در کاشت ایمپلنت لحاظ می کند. 1- ایمپلنتimplant دندانی چیست؟ 2- چه کسانی کاندید  ایمپلنت  هستند ؟ 3-جنس ایمپلنت های دندانی چیست ؟ اجزاء تشکیل  دهنده  ایمپلنت های  دندانی کدامند؟ 4-میزان موفقیت  ایمپلنت های  دندانی چقدر است ؟ 5- کاشت ایمپلنت های دندانی به چه صورت است ؟ 6- طول درمان ایمپلنت چقدر است؟ 7- عوارض جراحی  ایمپلنت  چیست؟ 8- نقش ایمپلنت در حفظ استخوان فک چیست ؟ 9- هزینه انجام  ایمپلنت  چقدر است ؟ 10- آیا درمان ایمپلنت با دندانپزشکی زیبائی همسو است ؟
 
مزایای ایملنت های دهانی 
 
در سال های اخیر استفاده از ایمپلنت های دندانی در کشور مان بسیار گسترده تر شده است .سالیانه کنگره ها وسمینارهای مهمی در این زمینه برگزار می شود و آخرین پیشرفت های بشری در این زمینه مطرح می گردد.خوش بختانه میزان موفقیت دندانپزشکان ایرانی در انجام جراحی ایمپلنت دندانی بسیار بالا می باشد وقابل مقایسه با کشورهای  پیشرفته می باشد.هم اکنون بسیاری از سیستم های جهانی ایمپلنت دندانی درکشور ایران عرضه شده و دندانپزشکان باموفقیت تمام آن ها را به کار می برند.کاربرد ایمپلنت به جای روش های دیگر جایگزین کردن دندانها مزایای فراوانی در پی دارد که از آن جمله می توان  به موترد زیر اشاره کرد:

ایمپلنت ها همانند دندان طبیعی که از داخل لثه بیرو ن آمده است می باشند وبدین لحاظ ظاهری طبیعی دارند.لبخند زیبا یکی از مهمترین دستاورد های ایمپلنت های دندانی است.

پس از کشیدن دندان ها استخوان نگهدارنده آن ها به تدریج از بین می رود و ناحیه بی دندانی شکل طبیعی خود را از دست می دهد.ایمپلنت ها با وارد کردن نیرو به استخوان مانع از تحلیل استخوان شده ونقشی اساسی در جلوگیری از تظاهرات پیری در انسان دارند.
 
 بابه کار بردن ایمپلنت در افراد بی دندان از لقی دندان مصنوعی جلوگیری شده وتوانائی شخص در انجام عمل جویدن و صحبت کردن بیشتر شده و احساس آرامش بسیار بیشتری خواهد کرد.

به دلیل مستحکم بودن و مطمئن بودن ایمپلنت ها شخص اعتماد به نفس فزاینده ای پیدا کرده و درر روابط شغلی وخانوادگی نقش موثرتری بازی خواهد کرد. ۱-حفظ دندانهای باقیمانده:با کاربرد ایمپلنت نیازی به پایه کردن دندانهای باقیمانده نیست و این دندان ها به انجام وظایف طبیعی خود ادامه می دهند.باید توجه داشت در روش بریج دندان های مجاور ناحیه بی دندانی تراش خورده و روکش می شوند از این رو امکان از بین رفتن زودرس آن ها وجود داردو ۴-اعتماد به نفس بیش تر Improved self-esteem ۱-ظاهر بهتر   Improved appearance ۲- حفظ استخوان باقیمانده فکین: ۳-توانائی جویدن وصحبت کردن بهترImproved comfort

پروتزهای دندانی                                                                آشنایی با پروستودونتیکس

پروستودانتیکس شاخه ای از دندانپزشکی است که شامل جایگزینی دندانهای از دست رفته به طور کامل(دنچر کامل)یا تعدادی از آنهابه صورت روکش سرامیکی و  دنچرپارسیل(ازجنس آکریل) می باشد

متخصص پروتزهای دندانی (پروستودنتیت)کیست؟
دندان‏پزشکانی که بعد ازاتمام دوره دکترای عمومی دندانپزشکی وگذراندن دوره 4ساله تخصص پروتزهای دندانی پروستودنتیست نامیده می شوند

دنچر چیست؟
ردیفی از دندانهای مصنوعی که روی فک بالا وپائین قرار میگیرد وتاحدی نقش دندانهای فرد را بازیابی می کند

شرایط نگهداری از دست دندان کامل(دنچر)را ذکر کنید؟
نکته مهم اینکه دنچر در هفته های اول  ممکن است بافتهای دهان رازخم کند یا بیمار قادر به تحمل دنچر نباشد باید حوصله کنید تا با عضو جدید آداپته شوید.به یاد داشته باشید که دنچر را شبها از دهان بیرون آورده ودر آب نگهدارید.بعداز صرف غذا حتما آنرا مسواک بزنید وبرای جلوگیری از ایجاد زخم دنچر وبیماریهای قارچی دهان دنچر را هفته ای یکبار در مواد ضد عفونی کننده مخصوص دنچر ضد عفونی کنید

آیا نیاز به تعویض دنچر هست یا مادام العمر می باشد؟
به علت اینکه با استفاده  مداوم از دنچر استخوان زیرین تحلیل می رود ودندانهای مصنوعی دچار سایش می شوند حداقل هر 5 سال  می بایست تعویض شود.

پروتز ثابت چیست؟
 به پروتزی گفته می شودکه بر روی دندان یا دندان های پایه  تراش خورده .چسبیده می شود.این نوع پروتز اسکلتی فلزی دارد وپوششی سرامیکی دارد که نیروهای جونده را بین دندانهای پایه که تراش خورده اند وارد می کند

ترمیمی و زیبایی                                                                آشنایی با ترمیمی زیبایی

 

تعریف رشته تخصصی ترمیمی و زیبائی:
شاخه ای از رشته دندان‏پزشکی است که به پیشگیری و  درمان دندان‏های پوسیده ،شکسته و تغییر رنگ یافته می پردازد. به عبارت دیگر  با استفاده از مواد و روشهایی که در اختیار دارد می تواند عملکرد یا زیبائی از دست رفته دندان را باز گرداند.

روش های ترمیم دندان‏ها :
بطور کلی به دو روش مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شود. ترمیمهای مستقیم ترمیم هایی هستند که در همان جلسه اول ، پس ازتراش حفره دندان و برداشت پوسیدگی در حفره دندان قرار داده شده و مرحله درمان تمام می شود. موادی که در این روش به کارمی روند عبارتند از : آمالگام (ماده نقره ای رنگ) ، گلاس آینو مر و کامپوزیتها (مواد همرنگ).  در روش غیر مستقیم به دو یا چند جلسه مراجعه نیاز است. در این روش  ابتدا دندان‏پزشک حفره یا سطح دندان را تراش داده و آماده می کند. سپس از دندان قالب گرفته و آنرا به لابراتوار فرستاده تا در آنجا توسط تکنسین ترمیم مورد نظر با  موادی نظیر طلا ،چینی یا کامپوزیت غیر مستقیم ساخته شود. سپس در جلسات بعدی ترمیم مورد نظر بر روی دندان چسبانده می شود. از ترمیمهای غیر مستقیم می توان به اینله و انله ها ،ونیرها و روکش ها اشاره کرد.

ترمیم های زیبائی:   
در نتیجه پیشرفت های زیادی که در زمینه ساخت مواد ترمیمی شده این امکان برای دندان‏پزشکان بوجود آمده تا با استفاده از آنها بتوانند مشکلات عملکردی (مثل جویدن یا صحبت کردن) وزیبائی دندان‏ها (مثل شکستگی ها ،تغییر رنگها ،سایش های دندانی ، فاصله  بازدندان‏ها  و... ) را درمان کنند. موادی که امروزه برای ترمیم دندان‏ها استفاده می شود اکثرا" رنگ  و زیبائی دندان های طبیعی را داشته و از استحکام و دوام قابل قبولی نیز برخوردار است.  زیبائی  و طبیعی بودن این ترمیمها تا اندازه زیادی به مهارت ، توانائی و هنر دندان‏پزشک بستگی دارد.

 ونیرچیست؟
ونیر پوسته نازکی از جنس کامپوزیت یا پرسلن(چینی) است که معمولا" پس از قالبگیری از دندان در لابراتوار ساخته شده وبر روی دندان چسبانده می شود. در صورتی که از کامپوزیت استفاده شود می توان آنرا بصورت مستقیم نیزدر دهان بکار برد. از اینگونه ترمیم ها برای اصلاح مشکلات زیبائی دندان‏ها استفاده می شود.

لمینیت چینی :
پوسته نازکی از جنس چینی (پرسلن) می باشد که برای اصلاح مشکلات زیبائی دندان‏های جلو استفاده می شود.به اینصورت که دندان‏پزشک پس از تراش مختصر دندان از آن قالب گرفته و آنرا به لابراتوار ارسال  کرده تا  لمینیت  توسط تکنسین ساخته شده و به مطب ارسال گردد.در جلسه دوم لمینیت چینی با استفاده از چسبهای مخصوص روی دندان چسبانده می شود. به دلیل ماهیت چینی ، اینگونه  ترمیمها در طی زمان دچار تغییر رنگ نشده و از ثبات  رنگ  و ماندگاری  خوبی برخوردارند . طبق آمارهای موجود  میانگین ماندگاری  لمینیت های چینی در حدود 5-15 سال است . به علت تراش بسیار کم دندان ، زیبائی فوق العاده وماندگاری قابل قبول ،کاربرد لمینیت در سال های اخیر بیشتر از گذشته شده است.             

     
سفید کردن دندان ها                                                                                            
چنانچه دندان‏ها دچار پوسیدگی، شکستگی و مشکلات ساختاری دیگر نشده باشند و مشکل موجود فقط  رنگ نامطلوب آنها باشد می توان با استفاده از بلیچینگ بدون دستکاری دندان‏ها، اقدام به سفید کردن آنها کرد. این روش درمانی در مطب یا منزل قابل انجام بوده و با استفاده از ژل های مخصوصی که حاوی مواد سفید کننده می باشند صورت می گیرد.
 
جراحی دهان و فک و صورت                                               آشنایی با جراحی فک و صورت
 
تخصصی دردندان پزشكی است كه شامل تشخیص، جراحی و درمان های كمكی بیماری ها، صدمات و نقایص عملكردی و زیبایی بافت های نرم و سخت ناحیه دهان و فك و صورت می باشد.
یک رشته تخصصی است که شامل تشخیص، جراحی و درمان بیماریها، صدمات و نقایص عملکردی و زیبایی بافتهای نرم و سخت ناحیه دهان و فک و صورت می باشد، از جمله خدمات این رشته جراحی دندانهای نهفته و نیمه نهفته در استخوان فک، اعمال جراحی زیبایی فک و صورت و خدمات جراحی ایمپلنت یا کاشت دندان را می توان نام برد.
دوره تخصصی جراحی فک و صورت 5 سال است که در بیمارستان آموزش داده می شود و حیطه کاری آن با دندان پزشکی متفاوت بوده و کاملا وارد گروه های پزشکی می شود. با همه مشکلات مثل کشیک ها، اورژانس و .... درپایان قادربه جراحی های کوچک درناحیه دهان وایمپلنت جراحی های بزرگ مثل تروما، زیبایی (جراحی ارتوگناتیک - رینوپلاستی - بلفاروپلاستی و...)، پاتولوژی (کیست ها و تومور های شامل سندرم ها، درمان craniofacial بدخیم و خوش خیم ناحیه صورت و دهان )، جراحی های شکاف لب و کام ، درمان اختلالات مفصل فک، درمان اختلالات خواب، بازسازی بافت نرم و سخت صورت و ... هستیم.